Ankerlieren
Een ankerlier – ook wel ankerwinch genoemd – is een mechanisch apparaat dat wordt gebruikt om het anker op te halen of te laten zakken. Het bestaat uit een motor of een handslinger die een aandrijfas in beweging zet. Deze is meestal verbonden met een kettingschijf (ook wel kettingwiel genoemd) die de ankerketting grijpt en zo de lier aandrijft. Een ankerlier maakt het ankeren van een boot aanzienlijk eenvoudiger en is vooral onmisbaar bij grotere boten of bij moeilijke weersomstandigheden.
Welke ankerlier past bij welke boot?
Ankerlieren zijn verkrijgbaar in verschillende uitvoeringen. Maar niet elk model past op elke boot. Er zijn daarom een aantal criteria die je kunnen helpen bij de keuze voor de juiste ankerlier. Een van de eerste vragen is of een horizontaal of verticaal model het meest geschikt is voor de boeg van je boot.
De keuze van de juiste lier hangt af van verschillende factoren, zoals de grootte en het gewicht van de boot, het type anker, de waterdiepte en de aard van de bodem. Een klein rubberbootje of een lichte zeilboot vereist een ander type ankerlier dan een grotere motorboot of een jacht.
Voor boten tot circa 8 meter lengte zijn meestal elektrische ankerlieren met een vermogen van 500 tot 1000 watt voldoende. Grotere boten en jachten hebben doorgaans krachtigere ankerlieren nodig, die tot wel 3000 watt vermogen kunnen leveren.
Ook het type anker speelt een belangrijke rol. Een klapanker vraagt minder lierkracht dan een zware anker zoals een Bruce-anker of een plaatanker.
Verder moet je rekening houden met de waterdiepte en de bodemgesteldheid. In ondiep water of bij een zandige bodem is vaak een kleinere ankerlier voldoende. In diep water of bij een harde bodem heb je juist een krachtiger model nodig.
Houd altijd rekening met de specifieke eisen van jouw boot en laat je indien nodig adviseren door een specialist om de juiste ankerlier te kiezen. In principe zijn ankerlieren onder te verdelen in twee categorieën: horizontale en verticale modellen. Elk type heeft zijn eigen voor- en nadelen.
Horizontale ankerlieren
Een horizontale ankerlier wordt meestal volledig op het dek gemonteerd, inclusief de motor en de tandwielkast. Deze componenten bevinden zich onder een behuizing die bestand is tegen zout water. Daardoor is dit type lier eenvoudig door de schipper zelf te installeren. Horizontale modellen zijn ideaal voor schepen met een kleinere ankerbak en beperkte valdiepte.
De ankerketting loopt bij het ophalen over de kettingschijf en verdwijnt dan onderdeks. Bij het plaatsen van de ankerlier moet er voldoende ruimte zijn in de boeg, zodat de ketting zichzelf goed kan opbergen. Over het algemeen valt een rvs-ankerketting makkelijker in de bak dan een gegalvaniseerde stalen ketting.
Verticale ankerlieren
Verticale lieren worden daarentegen grotendeels onder het dek gemonteerd. Aan dek zie je dan meestal alleen een lage profielkast, die eventueel kan worden uitgerust met een extra lijnentrommel (warptrommel). Dit type lier is bijzonder geschikt voor boten met een ruime ankerbak, een valdiepte van meer dan 40 cm en voldoende plaats onder het dek.
De installatie van dit model is echter wat complexer. Het wordt dan ook aanbevolen om deze klus door een vakman te laten uitvoeren. Ook bij verticale modellen loopt de ketting via de kettingschijf onderdeks. Zorg ervoor dat er voldoende ruimte is voor de ketting om zich probleemloos op te slaan.
Wat is een kettingschijf?
De kettingschijf – ook wel kettingwiel of kettingnok genoemd – is een cruciaal onderdeel van de ankerlier. Het fungeert als verbindingsstuk tussen de ankerketting en de aandrijving van de lier. De kettingschijf is bevestigd op de aandrijfas van de lier en is voorzien van tanden of inkepingen die in de schakels van de ketting grijpen. Zo wordt de ketting aangedreven zodra de lier wordt ingeschakeld.
Kettingschijven zijn verkrijgbaar in verschillende maten en ontwerpen, passend bij verschillende kettingen en lieren. Het is belangrijk dat de maat en het ontwerp van de schijf compatibel zijn met de grootte en het materiaal van je ankerketting. Alleen dan is een veilige en betrouwbare werking gegarandeerd.
Ook moet je de kettingschijf regelmatig onderhouden en smeren om een soepele werking te garanderen en voortijdige slijtage te voorkomen. Een specialist kan je adviseren bij de keuze en het onderhoud van de juiste kettingschijf voor jouw ankerlier en ankerketting.
De kettingschijf en het ankerbeslag moeten goed op elkaar zijn afgestemd. Alleen dan werkt het geheel zonder storingen. Veel fabrikanten bieden kettingschijven aan volgens verschillende normen. In Nederland is de DIN 766-norm gangbaar. In andere landen wordt vaak de ISO-norm toegepast.
Als je de verkeerde combinatie gebruikt, kan de kettingschijf de schakels van de ketting niet goed grijpen. Dit kan ertoe leiden dat de ankerlier vastloopt. In ruige omstandigheden brengt dit grote risico’s met zich mee voor de bemanning en de boot.
Wat is een elektrische ankerlier?
Een elektrische ankerlier heeft een elektromotor die automatisch het anker op- of neerlaten kan. Dit biedt een snelle en eenvoudige manier om het anker te bedienen – vooral bij zware ankers of in moeilijke omstandigheden.
Elektrische ankerlieren worden meestal bediend via een schakelpaneel of een afstandsbediening. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende maten en vermogens, passend bij diverse soorten boten. Sommige modellen beschikken over extra functies zoals een automatische kettinggeleider, wat het ophalen vergemakkelijkt en het risico op verstrikkingen vermindert.
Let erop dat een elektrische ankerlier een betrouwbare stroomvoorziening nodig heeft en regelmatig moet worden onderhouden voor een veilige werking. Het is aan te raden om de installatie en het onderhoud door een vakman te laten uitvoeren.
Wanneer stopt een elektrische ankerlier?
Een elektrische ankerlier stopt doorgaans automatisch zodra het anker volledig is opgehaald of neergelaten. De meeste modellen zijn uitgerust met sensoren of schakelaars die het apparaat automatisch uitschakelen bij het bereiken van het eindpunt.
Let wel: deze sensoren of schakelaars kunnen defect raken of verkeerd functioneren. Ze moeten daarom regelmatig worden gecontroleerd en onderhouden. Een stabiele en voldoende stroomtoevoer is ook essentieel om storingen en overbelasting te voorkomen.
Maximale trekkracht
Naast de juiste kettingnorm zijn ook de lengte en het gewicht (verplaatsing) van de boot belangrijke criteria bij het kiezen van een ankerlier. Hoe groter en zwaarder de boot, des te hoger moet de trekkracht van de lier zijn.
Omgekeerd geldt dat kleinere boten met een minder krachtige lier toekunnen. Een eenvoudige rekenregel voor de juiste trekkracht: het gewicht van het anker plus de ankerketting vermenigvuldigd met drie. Deze som geeft je een goede richtlijn voor de vereiste trekkracht.
Ankerlieren bij 12zeemijlen.nl
Of je nu op zoek bent naar een handmatige of een elektrische ankerlier – bij 12zeemijlen.nl vind je een ruim aanbod aan betrouwbare en hoogwaardige modellen. Met producten van gerenommeerde merken biedt 12zeemijlen alles wat je nodig hebt voor veilige en comfortabele ankerprocedures aan boord van jouw boot of jacht.