Bootschoenen

Een goede bootschoen behoort tot de basisuitrusting van iedere zeiler en zorgt ervoor dat de sporter voldoende steun en houvast heeft tijdens zijn bewegingen op het dek van de boot, dit zorgt weer voor extra veiligheid aan boord. Het speciale zoolprofiel in combinatie met een volledige vetersluiting rondom de schoen resulteren in optimale grip. Bootschoenen worden gemaakt van veel verschillende materialen, zoals: leer, dry-mesh of linnen. Deze materialen hebben allemaal dezelfde eigenschappen. Ze zijn zeewaterbestendig, ademend en sneldrogend. Daardoor zorgen de schoenen voor maximaal comfort en maximale duurzaamheid bij gebruik tijdens verschillende watersporten.

Pagina:
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
Pagina:
  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5

De bootschoen een uitdaging

Het vinden van de juiste bootschoen voor zeelieden, de bemanning of zelfs voor landrotten kan een wetenschap op zich zijn. Warenhuizen, boetieks en online winkels bieden tegenwoordig niet alleen functionele bootschoenen of elegante bootschoenen, maar ook modellen die beide combineren. Er bestaan hoogwaardige zeilschoenen van dure merken, maar er zijn ook schoenen die niet zo zwaar op de portemonnee drukken. Tegelijkertijd is er een overvloed aan verschillende kleuren, vormen en vetersystemen. Zowel voor recreatief gebruik of voor de beroepssporter, elke zeilliefhebber vindt een model dat aan zijn of haar wensen voldoet en perfect past.

Het verhaal achter de zeilschoen

Deze overvloed aan modellen was echter niet altijd het geval, want eerst moest de specifieke bootschoen worden uitgevonden. In de jaren 1930 werd de eerste bootschoen gemaakt voor schippers, crewleden en andere zeil fanaten. De geboorteplaats van boot- en zeilschoenen ligt in Amerika. Een gepassioneerde amateurzeiler ontwikkelde een model schoen dat speciaal ontworpen was voor de behoeften tijdens zeilen. De schoen combineerde kwaliteiten als flexibiliteit, een stabiele rubberen zool en zoutwaterbestendigheid. Bovendien moest het mogelijk zijn de schoen met blote voeten te dragen. Het eerste traditionele model was nog van leer.

De bootschoen wordt mode

In de jaren tachtig werd de bootschoen ook populair in de mode. Sterren en modebladen vierden de sportieve, elegante schoen. De schoen werd ook populair in andere sporten zoals paardensport en tennis. Het paste perfect bij de power look van die tijd omdat de schoen elegant en sportief tegelijk was. In de beginjaren werd de voorkeur gegeven aan gedempte kleuren, maar tegenwoordig hebben bootschoenen een nieuw ontwerp. Kleuren in welke combinatie dan ook zijn meer in de mode dan ooit. Tegenwoordig kan een zeilschoen aan wal worden gedragen en hierbij een modieuze look tonen. Vaak is het op het eerste gezicht niet goed te beoordelen of een bootschoen daadwerkelijk een bootschoen is of eerder tot de categorie `urban streetwear´ behoort. Onderzoek en ontwikkeling in de zeilsportsector hebben innovatieve, nieuwe materialen opgeleverd die zeer geschikt zijn voor bootschoenen. Bijzonder sportieve en functionele zeilschoenen worden nu gemaakt van synthetische stoffen, die ook worden gebruikt om bijvoorbeeld hardloopschoenen of trainingsschoenen te maken. Dit betekent echter niet dat schippers en bemanning het zonder een aantrekkelijk ontwerp moeten stellen, want fabrikanten streven naar een samenhangend totaalconcept van functionaliteit, design en betaalbaarheid. Het blijkt dat de bootschoen niet zomaar een schoen is, maar in drie stappen een verhaal vertelt. Welke kenmerken echter onontbeerlijk zijn voor een dekschoen, die ook op geschikt is om op het land te dragen, wordt hieronder besproken.

Waarom bootschoenen?

Maar waarom bootschoenen? Kunnen het niet gewoon de sportschoenen zijn die ook voor hardlooptraining worden gedragen? Nee, dat is niet mogelijk. Want, zoals gezegd, bootschoenen hebben enkele bijzondere kenmerken in tegenstelling tot andere sportschoenen die ook in het dagelijks leven worden gebruikt. Zeilschoenen moeten worden ingedeeld in vier soorten schoenen. Ten eerste is er de klassieke dekschoen van leer. Dit is een vrij elegante lage schoen. De vorm doet denken aan een mocassin, de schoen van de inheemse bevolking van Noord-Amerika. Ook slippers met een bootschoenzool kunnen als zeilschoen worden beschouwd. Deze vorm is te onderscheiden van de raceschoen en kan ook regattaschoen worden genoemd. Dit is een bootschoen die veel sportiever en minder elegant is. Het materiaal en de vorm doen sterk denken aan een traditionele sportschoen. De schoen is vaak gemaakt van synthetisch materiaal en heeft verschillende extra's, afhankelijk van de watersport waarvoor hij wordt gebruikt. Een ander model bootschoenen werd ontwikkeld naar aanleiding van de speciale behoeften van het zeilen van een bepaalde bootklasse, namelijk de Laser, Optimist en dergelijke. Dit schoenmodel is speciaal ontworpen voor sportief en snel zeilen. In vergelijking met alle andere bootschoenen is deze vorm dus uiterst bijzonder en iets voor gepassioneerde sportzeilers. De vierde categorie is de zeilschoen. Hier wordt een onderscheid gemaakt tussen twee modellen. De ene is meer een schoen die feitelijk van rubber is. Deze bootschoen wordt bijvoorbeeld gedragen voor het schoonmaken van de boot. Er zijn echter ook laarzen die bijzonder geschikt zijn voor oceaanzeilen. Deze zijn vaak gevoerd, zijn zeer comfortabel om te dragen en zijn gemaakt van waterafstotende materialen en leer. De afzonderlijke onderdelen van elke bootschoen worden hieronder besproken. De kenmerken van bovenmateriaal, zolen en vetersystemen worden behandeld. De nadruk ligt niet altijd op de mode en haar principes.

De zool maakt de bootschoen

De juiste zool maakt van een normale schoen een bootschoen. Alleen al door naar het profiel te kijken wordt duidelijk hoe verschillend de eisen zijn aan een model voor het zeilen en aan een model voor op land. Dit verklaart de behoefte aan een speciale schoen voor watersporten. De zool van een bootschoen is vaak gemaakt van rubber. Dit is nodig om slipvastheid te garanderen zodat elk bemanningslid aan boord stabiel kan staan, vooral in natte omstandigheden. Tegelijkertijd is de regel: er mogen geen strepen op het dek ontstaan. Daarom is de zool vaak wit. Deze specifieke kenmerken worden vaak beschreven met de termen antislip en non-marking. Vooral in het verleden, toen het dek vaak volledig uit teakhout bestond, was het van belang het hout niet te beschadigen of overmatig te belasten. Straatschoenen hebben normaal gesproken diepe groeven in de zool. Bootschoenen daarentegen hebben een volledig vlakke zool, met alleen smalle groeven in het rubber. Dit zijn de zogenaamde drainages. Ze helpen het water beter af te voeren. In straatschoenen raken kleine steentjes vaak verstrikt in het loopvlak. Hierdoor kunnen ze krassen achterlaten op het bootdek. Bij bootschoenen daarentegen kan niets vast komen te zitten in het platte profiel. Bovendien varieert de zool van een bootschoen in dikte. Als je verschillende modellen vergelijkt, zul je merken dat sommige leren schoenen een dikkere, terwijl andere een dunnere rubberen zool hebben. Vaak lijken bootschoenen met een dunne zool geschikter voor dagelijks gebruik dan die met een stevige onderbouw. Uiteindelijk zijn het echter niet design en stijl die de beslissing voor of tegen een schoen moeten domineren, maar de functie. Het voordeel van een dikke zool is dat schokken beter worden opgevangen door de dikkere zool. Sprongen worden beter opgevangen door het dikke rubber. Dit is niet alleen comfortabeler, vooral op lange, inspannende tochten, maar het beschermt ook de gewrichten. Een dunne zool kan dat niet. Het is belangrijk te vermelden dat de zool van een bootschoen zijn eigenschappen verliest als hij regelmatig op straat wordt gedragen. Kortom, dekschoenen hebben een dikke rubberen zool met weinig profiel en een smalle afwatering.

Hoe sportiever, hoe specialer de bootschoen

Bij sportieve bootschoenen is het vergelijkbaar, maar hebben bovendien nog een paar bijzondere kenmerken. Waarom dit zo is, is snel uitgelegd. Bootschoenen van leer zijn modellen die gedragen worden bij mooi weer, voor rustige vaartochten of ook vaak in en rondom de haven. Veilig schoeisel is echter ook nodig voor regatta's en andere sportieve uitdagingen voor de zeiler. Bootschoenen van bepaalde fabrikanten hebben bijvoorbeeld extra drainage bij de hiel. Hierdoor kan water dat in de schoen loopt er snel weer uitlopen. Tegelijkertijd varieert het profiel van de rubberen zool naarmate het zeilen sportiever wordt. Sommige merken bieden bootschoenen aan met lamellen, die geacht worden de zeeman beter op het dek te houden. Andere zeilschoenen hebben gaten in de zool. Nogmaals, het idee is om het water sneller uit de schoen te krijgen. Weer andere bootschoenen hebben een draaizone of een draaipunt. Dit is een rond gebied in de zool dat glad is en onder de bal van de voet ligt. Net als bij dansschoenen is dit bedoeld om de bewegingsvrijheid te vergroten. Snelle bewegingen kunnen zo nog sneller en nauwkeuriger worden gemaakt, waardoor dergelijke modellen ideaal zijn voor sportieve cruises. Een ander bijzonder kenmerk is het flexibele materiaal waarvan de zool van de bootschoen is gemaakt. Deze eigenschap is bijzonder belangrijk voor zeilers van sportieve rubberboten of optimist-klassen. Idealiter is de lage laars die voor dergelijke gelegenheden wordt gedragen naar boven toe flexibel. Dit betekent dat het voetgedeelte gemakkelijk naar boven kan worden gebogen. In de tegenovergestelde richting blijft hij echter stijf. Een bootlaars met een dergelijk ontwerp is bijzonder praktisch bij hiking (trapezezeilen). De sporter kan dan effectief meer snelheid pakken omdat de bootschoen zich beter aanpast aan de bewegingen van zijn voeten en benen. Tuigschoenen daarentegen hebben een zeer volumineuze zool met veel groeven voor een betere grip op de rand van de boot. In tegenstelling tot traditionele dekschoenen hebben deze modellen geen lichtgekleurde zolen. Zeillaarzen hebben ook de speciale zool die niet vlekt en slipvast is. Net als bij leren en synthetische bootschoenen varieert het rubber afhankelijk van het gebruik.

Bootschoen en bovendeel - een kwestie van uiterlijk en functie

Een ander bijzonder kenmerk van een bootschoen is het bovenmateriaal. Van welk materiaal dekschoenen worden gemaakt hangt af van het gebruik. Net als bij de tong zijn er voor- en nadelen. Meestal zijn klassieke bootschoenen van leer. Sportieve modellen daarentegen, die niet voor ontspanning maar voor wedstrijden worden gedragen, zijn gemaakt van synthetische materialen. Sommige zeilschoen bezitten beide materialen en bestaan deels uit leer en deels uit een synthetische vezel. Deze schoenen zijn ook te koop in de online winkel. In tegenstelling tot sportieve bootschoenen zien leren schoenen er waarschijnlijk mooier uit. Tegelijkertijd is het materiaal echter gevoeliger dan synthetisch textiel. In geval van twijfel is een schoen van leer dus altijd meer geschikt voor vrijetijd dan voor wedstrijden. Maar niet ieder soort leder is hetzelfde. Verschillende fabrikanten verwerken verschillende soorten leer tot bootschoenen. Vooral zacht nubuckleer is populair, maar ook glad leer en suède. Centraal staat altijd het draagcomfort. Hoe soepeler het materiaal, hoe aangenamer de dekschoen is om te dragen, ook zonder sokken. Vooral sinds de jaren tachtig zijn zeilers bij het kiezen van het juiste schoeisel niet langer beperkt tot de kleur bruin in licht of donker. Tegenwoordig is het aanbod van kleuren en mogelijke combinaties zo eindeloos dat je vaak meer dan één paar dekschoenen wilt bezitten om voor elke gelegenheid het juiste schoeisel in uw garderobe te hebben.

Klassiek, traditioneel - de leren bootschoen

Sommige fabrikanten proberen hun bootschoenen te verbeteren met een speciale behandeling van het leer. Het beste is dat leer snel droogt als het nat wordt, zonder zijn soepelheid te verliezen. Harde en stijve schoenen zijn geen pretje voor blote voeten. Zelfs als bootschoenen van hoge kwaliteit in de buurt van zout water worden gedragen, is speciale zorg nodig. Zoals zoveel dingen aan boord, moeten ze worden afgespoeld met leidingwater. Gevuld met kranten, verliezen ze hun vorm niet. Regelmatig insmeren met schoensmeer zorgt voor een optimale schoenverzorging. Een alternatief voor leren bootschoenen zijn modellen van canvas. Het materiaal is minder gevoelig voor schade door zout water. Tegelijkertijd is het een mooi alternatief voor schoeisel van dierlijk materiaal. Canvas zeilschoenen kun je met een gerust hart in de online shop kopen en om vervolgens met veel plezier te dragen.

Sportief, effectief - de synthetische bootschoen

Terwijl zeilschoenen voor vrije tijd vaak van leer of canvas zijn gemaakt, zijn sportieve bootschoenen van synthetische stoffen. De constructie van deze modellen lijkt vaak sterk op elkaar. In de regel heeft de schoen een stabiel raamwerk van polyurethaan. In de tussenruimten zitten stukken gaas (netweefsel). Mesh wordt ook vaak gebruikt in hardloopschoenen. Het is goed voor de ventilatie. Om de teen en de hiel extra te beschermen en steun te bieden, ongeacht de stand van de voet, zijn bepaalde delen van de bootschoen versterkt, vooral bij de teen en de hiel. Dit moet helpen voorkomen dat de bootschoen snel slijt. Het bovenmateriaal van bootschoenen is meestal niet waterdicht. Dit heeft tot gevolg dat het zeewater het schoeisel snel verlaat via het materiaal en de zool. Los van trimmer, grinder, schipper of afterguard - een goede watersportschoen ondersteunt elk van deze posities door zijn ontwerp en prestaties en voor iedereen is er een passende schoen.

Raceschoenen

Hiking schoenen of speciale trapeze schoenen bijvoorbeeld bijzondere uitdagingen op het water. Het ontwerp van de schoen is volledig afhankelijk van de eisen van de atleten. In de regel zijn deze bootschoenen gemaakt van materialen zoals neopreen of een rubbermengsel. Traditioneel bestaat de schoen volledig uit neopreen en is de wreef verstevigd met rubber. De grootste belasting vindt vooral tijdens het hiken plaats. De atleet glijdt over het wateroppervlak terwijl hij zich met zijn voet via een wandelband aan de boot vasthoudt. Het is bijzonder belangrijk dat de voet niet uit de laars glijdt wanneer de benen worden gestrekt. Daarom hebben bepaalde modellen vaak bandjes met bijvoorbeeld klittenband om dit te voorkomen. De meeste bootschoenen voor hiking zijn ook ontworpen om de voet en de enkel te ontlasten van het gewicht van de boot. Daarom is de zool flexibel, zodat de voet kan worden gestrekt. Het bovenwerk bij de wreef is daarentegen steviger om extra steun te bieden. Een verdere verbetering van het hiken zou een helling van 15 graden van de bootschoenas zijn. Ook dit detail is in de eerste plaats bedoeld om het comfort en ook de prestaties tijdens het hiken te verbeteren. Het comfort is niet altijd optimaal wanneer de schoen voor de eerste keer wordt dragen. De speciaal ontworpen schoenen zorgen echter voor een betere ondersteuning en het is het overwegen waard om te wennen aan het gevoel van het dragen ervan. Een leuke aanvulling op zo'n bootschoen is een sok van rubber of een speciale fleece. Het houdt de voet droog en warm, zodat de voet niet afkoelt.

Zeillaarzen, de speciale vorm

Laarzen zijn speciaal onder de bootschoenen vanwege hun vorm. Ze zijn hoog uitgesneden en reiken meestal tot aan de kuit. Het bovenmateriaal waarvan ze zijn gemaakt varieert naargelang het gebruik. De eenvoudigere laarzen, bijvoorbeeld voor het schoonmaken van de boot, zijn vaak van rubber. Er zijn echter ook modellen die speciaal zijn ontworpen voor oceaanzeilen. Dergelijke zeillaarzen zijn vaak gemaakt van materialen die in de kledingindustrie ook voor outdoorjassen worden gebruikt. De schoenen zijn bijzonder ademend, waterdicht en houden de voeten droog. Soms zijn er echter combinaties van verschillende materialen. Het bovenwerk is bijvoorbeeld gemaakt van een robuust textiel zoals Gore-Tex, terwijl de rest van leer is. Met deze truc slaagt de fabrikant erin een mooie combinatie van functionele eigenschappen te creëren voor een krachtige en hoogwaardige zeilschoen.

Bootschoen en vetersluiting - een hechte band

Niet elke zeilschoen heeft hetzelfde vetersysteem. Net als bij het bovenmateriaal of de zool variëren de mogelijkheden om een schoen te sluiten. Soms zijn het klassieke veters, soms een klittenbandsluiting of een ritssluiting. Zoals altijd is het de vraag voor welke gelegenheid het schoeisel geschikt moet zijn en welke voorkeuren de zeeman heeft bij het dragen van bootschoenen. De vetersluiting van klassieke dekschoenen is bijzonder interessant. Naast de vorm, die doet denken aan een mocassin, is hij ook uiterst typerend voor een traditionele bootschoen. Zelfs sommige slippers, die meestal helemaal geen vetersluiting hebben, hebben vaak toch een veter - al is het maar voor de sier en vanwege het ontwerp. Traditioneel wordt een veter langs de bovenkant van de schoen geregen, door verschillende oogjes die in het leer zijn verwerkt. Aan de voorzijde van de bovenzijde worden beide uiteinden vervolgens door een tweegaatsveter of een driegaatsveter getrokken en tenslotte aan elkaar geknoopt tot een eenvoudige strik. Bij sommige bootschoenen is zo'n sluiting nu puur modieus en niet meer functioneel. Het oorspronkelijke idee achter dit concept is dat de veters de voet stevig in de schoen moeten houden. De voet wordt dus op een bepaalde manier omwikkeld door het leer zodra de drager de veter aantrekt. Zoals zo vaak wordt gestreefd naar een optimale pasvorm die individueel kan worden geregeld.

Materiaal en technieken

Waarvan de veter van een bootschoen is gemaakt varieert. Vaak is de riem van leer. Bij de vervaardiging is er een keuze tussen glad leer of suède. Voor sportieve zeilschoenen worden synthetische veters gebruikt. Dit is vooral het geval als de schoenen anders ook niet van leer zijn, maar van een synthetische vezel. Het grote voordeel van synthetisch is dat deze veters meer stress kunnen verdragen dan bandjes van een natuurlijk materiaal. Waar je bij de aankoop wel op moet letten is of de veterlussen zoutwaterbestendig zijn. Dit is minder belangrijk voor een elegante bootschoen dan voor sportieve schoenen die vaak in contact komen met zeewater. Deze oogjes op een zeilschoen zijn kleine ringetjes van metaal of plastic. Ze vergemakkelijken het rijgen van de veters, voorkomen dat het materiaal op dit punt gaat rafelen en versterken het kleine gaatje. Er bestaat echter een risico van corrosie, vooral bij deze kleine metalen onderdelen. Dit betekent dat er snel lelijke vlekken kunnen ontstaan op de bootschoen vlekken die ontstaan door roest. Dit is vooral vervelend bij lichtgekleurde modellen. Een andere bevestigingsmogelijkheid voor schoenen is het klittenband. Vooral voor zeer jonge zeilers en kinderen is dit vaak de gemakkelijkste manier om de bootschoen te sluiten. Maar dit type sluiting is ook erg populair voor volwassen. Dekschoenen, raceschoenen en andere modellen worden geproduceerd met klittenband.

Vetersystemen voor de sportieve bootschoen

De vetersluiting op sportieve bootschoenen is functioneel. Het doet sterk denken aan de reeds bekende opties in tennisschoenen of hardloopschoenen. Aan de voorkant van het bovenmateriaal zitten verschillende vetergaten, die met behulp van een veter worden samengetrokken. Er zijn echter ook moderne systemen om een sportieve bootschoen te sluiten. Een daarvan is het snelvetersysteem. Hier wordt het kant door verschillende textiellussen geregen in plaats van door oogjes. Dit heeft als voordeel dat de schoen beter aan de individuele voetvorm kan worden aangepast. Het voorkomt ook drukpunten. Vooral voor hiken, maar ook voor harnasvaren is het belangrijk dat de bootschoen net zo goed mogelijk over de voet past als om de enkel. Een goede grip met gestrekte voet is een must voor dit type bootschoen. Zoals de naam al zegt, kan de bootschoen snel worden gesloten. Als de sportschoen voor de watersport is uitgerust met elastische veters, wordt hij een bungee vetersluiting genoemd. Dit elimineert de noodzaak van vervelend binden. Met één ruk kan de spanning op de voet worden geregeld. De elastische rubberen veters worden bevestigd door een koordstopper. Een leuke trend die niet per se modieus is, maar des te functioneler. Er bestaan speciale oplossingen voor bootschoenen voor snelle en extreme watersporten. Hiking schoenen, trapezeschoenen en vergelijkbare modellen hebben vaak een vetersluiting of een ritssluiting om betrouwbaar en veilig te kunnen sluiten. Deze systemen worden vaak aangevuld met een klittenbandsluiting. Het wordt hetzij rond de enkel bevestigd om deze te stabiliseren, hetzij op de wreef om de voet in het schoeisel te houden, zelfs wanneer deze gestrekt is. Een ander voordeel is dat het de korte en massieve rits tegen het openen beveiligt, en het is ook gemakkelijk om de kanten uiteinden eronder te verbergen. Zeillaarzen hebben, in tegenstelling tot veel bootschoenen, op het eerste gezicht geen enkele sluiting. Er zijn echter modellen op de markt met een trekkoord aan de schacht. Met behulp van een koord kan de laars dan strak om de kuit worden getrokken; uiteraard met als doel te voorkomen dat er water naar binnen loopt. Niet elk model heeft echter zo'n extra voorziening. De meeste hebben geen speciaal vetersysteem.

Een bootschoen blijft een bootschoen

Na deze uitgebreide blik op de kenmerken van bootschoenen is het duidelijk dat straatschoenen niet geschikt zijn als vervanging voor een zeilschoen. De zool van bootschoenen is van rubber, is stroef, niet opvallend en heeft een vlak profiel. Let er bij het kopen van een functionele bootschoen dus op dat deze dergelijke kenmerken bezit. Het bovenmateriaal en de vetersluiting hebben ook verschillende specificaties. Nogmaals, het is een kwestie van eigen voorkeur welk model het meest geschikt is. Voor de vrije tijd volstaat waarschijnlijk een mooie lage schoen van leer in felle kleuren. Voor wedstrijden wordt daarentegen een synthetische bootschoen met een sportieve vetersluiting aanbevolen.